{"id":87066,"date":"2021-10-14T10:32:33","date_gmt":"2021-10-14T13:32:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/?p=87066"},"modified":"2021-10-14T10:32:33","modified_gmt":"2021-10-14T13:32:33","slug":"por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/2021\/10\/14\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\/","title":{"rendered":"Por Jos\u00e9 Eduardo W. de A. Cavalcanti &#8211; Nova crise h\u00eddrica est\u00e1 a\u00ed &#8211; N\u00e3o adianta negar! \u00c9 preciso encarar"},"content":{"rendered":"<p>Em 7 de mar\u00e7o de 2016, o ent\u00e3o Governador de S\u00e3o Paulo, Geraldo Alckmin \u201cdecretou\u201d o fim da crise h\u00eddrica sustentando que a quest\u00e3o da \u00e1gua estaria resolvida, porquanto o Cantareira, nosso principal manancial de \u00e1gua, e o Alto Tiet\u00ea estavam, respectivamente com 58 e 40% apostando que tais volumes eram suficientes \u201cpara quatro ou cinco anos de seca\u201d e que o \u201cEstado e a Regi\u00e3o Metropolitana estariam bem preparados para as mudan\u00e7as clim\u00e1ticas\u201d.<\/p>\n<p>Esta decis\u00e3o pol\u00edtica do Governador foi tamb\u00e9m encorajada pela recupera\u00e7\u00e3o dos mananciais gra\u00e7as as chuvas acima das m\u00e9dias ocorridas nos ver\u00f5es de 2015 e 2016; a atua\u00e7\u00e3o da Sabesp, principalmente no cumprimento de seu programa de obras, dentre as quais, a conclus\u00e3o do Sistema S\u00e3o Louren\u00e7o, a interliga\u00e7\u00e3o entre as represas Jaguar\u00ed (situado na bacia do Para\u00edba) e Atibainha (Sistema Cantareira); a interliga\u00e7\u00e3o dos mananciais da RMSP, bem como a economia propiciada pela popula\u00e7\u00e3o no consumo de \u00e1gua.<\/p>\n<p>Entretanto, tal atitude foi \u00e0 \u00e9poca considerada por muitos especialistas como precipitada em raz\u00e3o das incertezas quanto ao regime hidrol\u00f3gico que se seguiria, particularmente quanto \u00e0 ocorr\u00eancia de chuvas, dependentes de v\u00e1rios fatores clim\u00e1ticos e meteorol\u00f3gicos como a influ\u00eancia dos fen\u00f4menos El Ni\u00f1o e La Ni\u00f1a, decisivos no surgimento de estiagens e na intensidade das chuvas.<\/p>\n<p>Decorridos 5 anos, eis que estamos no limiar da terceira, e provavelmente mais dr\u00e1stica, crise h\u00eddrica deste in\u00edcio de s\u00e9culo, s\u00f3 que desta vez mais ampla atingindo toda a regi\u00e3o sul sudeste afetando n\u00e3o s\u00f3 o abastecimento de \u00e1gua como tamb\u00e9m o setor el\u00e9trico e a navega\u00e7\u00e3o fluvial.<\/p>\n<p>A RMSP est\u00e1 novamente inserida neste contexto, uma vez que seus principais mananciais est\u00e3o sentindo os efeitos da estiagem que se iniciou j\u00e1 a algum tempo provocada pelo fen\u00f4meno \u201cLa Ni\u00f1a\u201d<\/p>\n<p>Assim \u00e9 que o sistema Cantareira que hoje est\u00e1 com apenas 35 % de sua capacidade, j\u00e1 est\u00e1 recebendo desde julho o refor\u00e7o das \u00e1guas da bacia do Para\u00edba a ponto de j\u00e1 ter alcan\u00e7ado no in\u00edcio de setembro o valor limite de 160 milh\u00f5es de metros c\u00fabicos autorizado pelo DAEE, fruto de um acordo firmado entre os Estados de S\u00e3o Paulo, Rio de Janeiro e Minas Gerais.<\/p>\n<p>Mesmo com este refor\u00e7o, o Cantareira opera muito abaixo de sua capacidade for\u00e7ando a SABESP a requerer junto ao DAEE aporte adicional at\u00e9 o final do ano de 60 milh\u00f5es de metros c\u00fabicos. Tal pedido est\u00e1 na depend\u00eancia de an\u00e1lise do DAEE, em conjunto com a ANA (Ag\u00eancia Nacional de \u00c1guas e Saneamento B\u00e1sico) e os estados envolvidos.<\/p>\n<p>Outros sistemas produtores da RMSP est\u00e3o tamb\u00e9m sofrendo os efeitos da estiagem, conforme mostra a tabela comparativa que agrega tamb\u00e9m a situa\u00e7\u00e3o verificada em 2013 no in\u00edcio da segunda crise h\u00eddrica.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-87067 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/tabelaartigocavalcanti.png\" alt=\"\" width=\"551\" height=\"258\" srcset=\"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/tabelaartigocavalcanti.png 551w, https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/tabelaartigocavalcanti-300x140.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 551px) 100vw, 551px\" \/><\/p>\n<p>Observa-se que o volume de \u00e1gua armazenado atualmente nos mananciais da RMSP, mesmo com o refor\u00e7o do sistema S\u00e3o Louren\u00e7o e da revers\u00e3o de \u00e1gua do Para\u00edba corresponde a 19% do volume que havia sido armazenado em 2013, ano que antecedeu a segunda crise h\u00eddrica.<\/p>\n<p>Segundo dados da International Research Institute for Climate and Society da Universidade de Col\u00fambia \u2013 USA, os progn\u00f3sticos dos pr\u00f3ximos meses na regi\u00e3o sul-sudeste sinalizam redu\u00e7\u00e3o do volume das chuvas em rela\u00e7\u00e3o \u00e0s m\u00e9dias climatol\u00f3gicas com a entrada do La Ni\u00f1a. em outubro provocando uma estiagem at\u00e9 janeiro do pr\u00f3ximo ano prolongando at\u00e9 fevereiro quando efetivamente se inicia o per\u00edodo de estiagem tradicional.<\/p>\n<p>Isto significa que ao final de toda esta estiagem o volume de chuvas ter\u00e1 de ser substancialmente superior \u00e0s m\u00e9dias para a recupera\u00e7\u00e3o dos reservat\u00f3rios incluindo os mananciais da regi\u00e3o metropolitana de S\u00e3o Paulo.<\/p>\n<p>As provid\u00eancias para o enfrentamento da crise j\u00e1 deveriam ter sido tomadas realisticamente, de nada adiantando o negacionismo por parte das autoridades tanto no \u00e2mbito federal como estadual.<\/p>\n<p>________________________________________________________________________<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"td-animation-stack-type0-2\" src=\"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/cavalcanti-alta2-e1547225067645.jpg\" width=\"157\" height=\"158\" \/><\/p>\n<p><strong>*Jos\u00e9 Eduardo W. de A. Cavalcanti<\/strong><\/p>\n<p>\u00c9 engenheiro consultor, diretor do Departamento de Engenharia da Ambiental do Brasil, diretor da Divis\u00e3o de Saneamento do Deinfra \u2013 Departamento de Infraestrutura da Federa\u00e7\u00e3o das Ind\u00fastrias do Estado de S\u00e3o Paulo (Fiesp), conselheiro do Instituto de Engenharia, e membro da Comiss\u00e3o Editorial da Revista Engenharia<\/p>\n<p>E-mail:\u00a0cavalcanti@ambientaldobrasil.com.br<\/p>\n<p>*<em>Os artigos publicados com assinatura, n\u00e3o traduzem necessariamente a opini\u00e3o do Instituto de Engenharia. Sua publica\u00e7\u00e3o obedece ao prop\u00f3sito de estimular o debate dos problemas brasileiros e de refletir as diversas tend\u00eancias do pensamento contempor\u00e2neo.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Em 7 de mar\u00e7o de 2016, o ent\u00e3o Governador de S\u00e3o Paulo, Geraldo Alckmin \u201cdecretou\u201d o fim da crise h\u00eddrica sustentando que a quest\u00e3o da \u00e1gua estaria resolvida, porquanto o Cantareira, nosso principal manancial de \u00e1gua, e o Alto Tiet\u00ea estavam, respectivamente com 58 e 40% apostando que tais volumes eram suficientes \u201cpara quatro ou [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":87070,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11,92],"tags":[],"class_list":{"0":"post-87066","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-articulistas","8":"category-jose-eduardo-cavalcanti"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Por Jos\u00e9 Eduardo W. de A. Cavalcanti - Nova crise h\u00eddrica est\u00e1 a\u00ed - N\u00e3o adianta negar! \u00c9 preciso encarar - Instituto de Engenharia<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/2021\/10\/14\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pt_BR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Por Jos\u00e9 Eduardo W. de A. Cavalcanti - Nova crise h\u00eddrica est\u00e1 a\u00ed - N\u00e3o adianta negar! \u00c9 preciso encarar\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Decorridos 5 anos, eis que estamos no limiar da terceira, e provavelmente mais dr\u00e1stica, crise h\u00eddrica deste in\u00edcio de s\u00e9culo, s\u00f3 que desta vez mais ampla atingindo toda a regi\u00e3o sul sudeste afetando n\u00e3o s\u00f3 o abastecimento de \u00e1gua como tamb\u00e9m o setor el\u00e9trico e a navega\u00e7\u00e3o fluvial.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/2021\/10\/14\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instituto de Engenharia\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/institutodeengenharia\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-10-14T13:32:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/faucet-g85377b0d3_1920.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Bianca\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Por Jos\u00e9 Eduardo W. de A. Cavalcanti - Nova crise h\u00eddrica est\u00e1 a\u00ed - N\u00e3o adianta negar! \u00c9 preciso encarar\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Decorridos 5 anos, eis que estamos no limiar da terceira, e provavelmente mais dr\u00e1stica, crise h\u00eddrica deste in\u00edcio de s\u00e9culo, s\u00f3 que desta vez mais ampla atingindo toda a regi\u00e3o sul sudeste afetando n\u00e3o s\u00f3 o abastecimento de \u00e1gua como tamb\u00e9m o setor el\u00e9trico e a navega\u00e7\u00e3o fluvial.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/faucet-g85377b0d3_1920.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@iengenharia\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@iengenharia\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Bianca\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. tempo de leitura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/2021\\\/10\\\/14\\\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/2021\\\/10\\\/14\\\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Bianca\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/aeb64951c405e100d26d30b033dd423f\"},\"headline\":\"Por Jos\u00e9 Eduardo W. de A. Cavalcanti &#8211; Nova crise h\u00eddrica est\u00e1 a\u00ed &#8211; N\u00e3o adianta negar! \u00c9 preciso encarar\",\"datePublished\":\"2021-10-14T13:32:33+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/2021\\\/10\\\/14\\\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\\\/\"},\"wordCount\":807,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/2021\\\/10\\\/14\\\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/10\\\/faucet-g85377b0d3_1920.webp\",\"articleSection\":[\"Articulistas\",\"Jos\u00e9 Eduardo Cavalcanti\"],\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/2021\\\/10\\\/14\\\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/2021\\\/10\\\/14\\\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/2021\\\/10\\\/14\\\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\\\/\",\"name\":\"Por Jos\u00e9 Eduardo W. de A. Cavalcanti - Nova crise h\u00eddrica est\u00e1 a\u00ed - N\u00e3o adianta negar! \u00c9 preciso encarar - Instituto de Engenharia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/2021\\\/10\\\/14\\\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/2021\\\/10\\\/14\\\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/10\\\/faucet-g85377b0d3_1920.webp\",\"datePublished\":\"2021-10-14T13:32:33+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/2021\\\/10\\\/14\\\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/2021\\\/10\\\/14\\\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/2021\\\/10\\\/14\\\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/10\\\/faucet-g85377b0d3_1920.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/10\\\/faucet-g85377b0d3_1920.webp\",\"width\":1400,\"height\":933},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/2021\\\/10\\\/14\\\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"In\u00edcio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Por Jos\u00e9 Eduardo W. de A. Cavalcanti &#8211; Nova crise h\u00eddrica est\u00e1 a\u00ed &#8211; N\u00e3o adianta negar! \u00c9 preciso encarar\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/\",\"name\":\"Instituto de Engenharia\",\"description\":\"O Instituto de Engenharia promove a Engenharia em benef\u00edcio do desenvolvimento e da qualidade de vida da sociedade.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pt-BR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/#organization\",\"name\":\"Instituto de Engenharia\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-novo-IE2018-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-novo-IE2018-1.jpg\",\"width\":1486,\"height\":1879,\"caption\":\"Instituto de Engenharia\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/institutodeengenharia\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/iengenharia\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/institutodeengenharia\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/instituto-de-engenharia\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCXiCAlsSMe977vamW915HxA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/aeb64951c405e100d26d30b033dd423f\",\"name\":\"Bianca\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a6fbe9bff57405baf4c1e2c5c1811e072b558253974a9f9508f4678900c97c2a?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a6fbe9bff57405baf4c1e2c5c1811e072b558253974a9f9508f4678900c97c2a?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a6fbe9bff57405baf4c1e2c5c1811e072b558253974a9f9508f4678900c97c2a?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Bianca\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.institutodeengenharia.org.br\\\/site\\\/author\\\/comunicacao1\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Por Jos\u00e9 Eduardo W. de A. Cavalcanti - Nova crise h\u00eddrica est\u00e1 a\u00ed - N\u00e3o adianta negar! \u00c9 preciso encarar - Instituto de Engenharia","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/2021\/10\/14\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\/","og_locale":"pt_BR","og_type":"article","og_title":"Por Jos\u00e9 Eduardo W. de A. Cavalcanti - Nova crise h\u00eddrica est\u00e1 a\u00ed - N\u00e3o adianta negar! \u00c9 preciso encarar","og_description":"Decorridos 5 anos, eis que estamos no limiar da terceira, e provavelmente mais dr\u00e1stica, crise h\u00eddrica deste in\u00edcio de s\u00e9culo, s\u00f3 que desta vez mais ampla atingindo toda a regi\u00e3o sul sudeste afetando n\u00e3o s\u00f3 o abastecimento de \u00e1gua como tamb\u00e9m o setor el\u00e9trico e a navega\u00e7\u00e3o fluvial.","og_url":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/2021\/10\/14\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\/","og_site_name":"Instituto de Engenharia","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/institutodeengenharia","article_published_time":"2021-10-14T13:32:33+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1280,"url":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/faucet-g85377b0d3_1920.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Bianca","twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Por Jos\u00e9 Eduardo W. de A. Cavalcanti - Nova crise h\u00eddrica est\u00e1 a\u00ed - N\u00e3o adianta negar! \u00c9 preciso encarar","twitter_description":"Decorridos 5 anos, eis que estamos no limiar da terceira, e provavelmente mais dr\u00e1stica, crise h\u00eddrica deste in\u00edcio de s\u00e9culo, s\u00f3 que desta vez mais ampla atingindo toda a regi\u00e3o sul sudeste afetando n\u00e3o s\u00f3 o abastecimento de \u00e1gua como tamb\u00e9m o setor el\u00e9trico e a navega\u00e7\u00e3o fluvial.","twitter_image":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/faucet-g85377b0d3_1920.jpg","twitter_creator":"@iengenharia","twitter_site":"@iengenharia","twitter_misc":{"Escrito por":"Bianca","Est. tempo de leitura":"4 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/2021\/10\/14\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/2021\/10\/14\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\/"},"author":{"name":"Bianca","@id":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/#\/schema\/person\/aeb64951c405e100d26d30b033dd423f"},"headline":"Por Jos\u00e9 Eduardo W. de A. Cavalcanti &#8211; Nova crise h\u00eddrica est\u00e1 a\u00ed &#8211; N\u00e3o adianta negar! \u00c9 preciso encarar","datePublished":"2021-10-14T13:32:33+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/2021\/10\/14\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\/"},"wordCount":807,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/2021\/10\/14\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/faucet-g85377b0d3_1920.webp","articleSection":["Articulistas","Jos\u00e9 Eduardo Cavalcanti"],"inLanguage":"pt-BR","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/2021\/10\/14\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/2021\/10\/14\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\/","url":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/2021\/10\/14\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\/","name":"Por Jos\u00e9 Eduardo W. de A. Cavalcanti - Nova crise h\u00eddrica est\u00e1 a\u00ed - N\u00e3o adianta negar! \u00c9 preciso encarar - Instituto de Engenharia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/2021\/10\/14\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/2021\/10\/14\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/faucet-g85377b0d3_1920.webp","datePublished":"2021-10-14T13:32:33+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/2021\/10\/14\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pt-BR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/2021\/10\/14\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/2021\/10\/14\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/faucet-g85377b0d3_1920.webp","contentUrl":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/faucet-g85377b0d3_1920.webp","width":1400,"height":933},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/2021\/10\/14\/por-jose-eduardo-w-de-a-cavalcanti-nova-crise-hidrica-esta-ai-nao-adianta-negar-e-preciso-encarar\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"In\u00edcio","item":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Por Jos\u00e9 Eduardo W. de A. Cavalcanti &#8211; Nova crise h\u00eddrica est\u00e1 a\u00ed &#8211; N\u00e3o adianta negar! \u00c9 preciso encarar"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/#website","url":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/","name":"Instituto de Engenharia","description":"O Instituto de Engenharia promove a Engenharia em benef\u00edcio do desenvolvimento e da qualidade de vida da sociedade.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pt-BR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/#organization","name":"Instituto de Engenharia","url":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-novo-IE2018-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-novo-IE2018-1.jpg","width":1486,"height":1879,"caption":"Instituto de Engenharia"},"image":{"@id":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/institutodeengenharia","https:\/\/x.com\/iengenharia","https:\/\/www.instagram.com\/institutodeengenharia\/","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/instituto-de-engenharia\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCXiCAlsSMe977vamW915HxA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/#\/schema\/person\/aeb64951c405e100d26d30b033dd423f","name":"Bianca","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a6fbe9bff57405baf4c1e2c5c1811e072b558253974a9f9508f4678900c97c2a?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a6fbe9bff57405baf4c1e2c5c1811e072b558253974a9f9508f4678900c97c2a?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a6fbe9bff57405baf4c1e2c5c1811e072b558253974a9f9508f4678900c97c2a?s=96&d=mm&r=g","caption":"Bianca"},"url":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/author\/comunicacao1\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87066","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=87066"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87066\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":87071,"href":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87066\/revisions\/87071"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-json\/wp\/v2\/media\/87070"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=87066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.institutodeengenharia.org.br\/site\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=87066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}